Gemeenteavond

1. Ontvangst met koffie en thee

2. Welkom en opening
Kerkrentmeester dhr. R. Dijkstra heet de ruim 50 aanwezigen van harte welkom. Hij vervangt de voorzitter mw. M. in ’t Hout, die vanavond helaas verhinderd is in verband met het overlijden van haar partner. Mw. ds. G. Westra opent de gemeenteavond met de lezing van een psalm verwoord door Sytze de Vries en gaat vervolgens voor in gebed.

3. Mededelingen
Scriba dhr. H. Schreiber noemt de gemeenteleden die zich voor deze avond hebben afgemeld: mw. M. in ’t Hout, mw. A. van der Kooi en dhr. K. Walsma. Verder zijn er geen mededelingen.

4. Verslag van de gemeenteavond van 19 april 2017
Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld, met dank aan de scriba dhr. H. Schreiber.

5. Begroting 2018 Kerk
Penningmeester dhr. W. Mink geeft een toelichting bij de gepubliceerde cijfers. Hij meldt de grootste afwijkingen t.o.v. de begroting 2017 zoals die ook al in het kerkblad zijn vermeld. Het begrote verlies van € 16.300 is ruim € 4.400 groter dan bij de vorige begroting en dat komt vooral door lagere pachtopbrengsten en lagere (huur)opbrengsten van de kerkelijke gebouwen. De rentebaten blijven op peil door de rente op de lening aan de diaconie voor het vluchtelingenhuis. Bij de lasten zijn nu weliswaar onderhoudskosten van de Hofkerk en het orgel opgenomen, maar daar staat een onttrekking aan het legaat bij de notaris tegenover (rekening 53) van een even groot bedrag. De verwachting is dat het legaat voldoende is voor het onderhoud van de Hofkerk in de komende 10 jaar. Dhr. E. Speerstra heeft een vraag over de toevoeging aan de fondsen voor het groot onderhoud aan de overige gebouwen. Is er een maximum gesteld aan de fondsen en zo ja, wanneer wordt dat bereikt? Penningmeester dhr. W. Mink heeft die informatie nu niet beschikbaar, maar zal daar bij de bespreking van de jaarrekening over 2017 op terugkomen. Verder is er nog een vraag over de toevoeging van € 5.000 aan het onderhoudsfonds van de pastorie. Waarom is die € 3.000 hoger dan in de vorige begroting? Dat is nodig omdat de pastorie geschilderd moet worden en het fonds daarvoor anders niet toereikend is.

Penningmeester dhr. W. Mink wordt door de voorzitter hartelijk bedankt voor het vele werk dat hij en de andere kerkrentmeesters hiervoor hebben gedaan.
6. Begroting 2018 Begraafplaats
Dhr. K. Bouma geeft een toelichting bij begroting 2018 van de begraafplaats. Hij wijst op de opmerking dat voortaan de inkomsten voor het algemeen onderhoud jaarlijks uit het reservefonds worden aangevuld tot het noodzakelijk geachte bedrag aan kosten van € 8.500. Het reservefonds van zo’n € 200.000 bestaat uit de bedragen die vooruit betaald zijn voor toekomstig algemeen onderhoud. Momenteel is voor ± 940 graven het onderhoud vooruit betaald en worden er voor zo’n 160 graven nog jaarlijks onderhoudskosten geïncasseerd. Er zijn per jaar gemiddeld zo’n 15 begrafenissen. De voorzitter bedankt dhr. K. Bouma voor de toelichting.
7. Begroting 2018 Diaconie, ZWO en Evangelisatie
Penningmeester dhr. K. Krol geeft een toelichting bij de begrotingen 2018 van Diaconie, ZWO en Evangelisatie. De diaconie verwacht een kleine stijging in de vrijwillige bijdragen, maar de collecte-opbrengsten dalen daarentegen. De belangstelling voor het verjaardagfonds loopt terug; de diaconie is voornemens meer aandacht te gaan besteden aan het verjaardagfonds in Twalûd. Dhr. E. Speerstra vraagt of bij een tekort in het verjaardag/rampenfonds geld van de diaconie gebruikt mag worden. De diaconie heeft besloten om dat vooralsnog niet toe te staan.Verder wijst dhr. K. Krol op de wijzigingen i.v.m. de aankoop van het vluchtelingenhuis. De baten en lasten van het vluchtelingenhuis zijn in evenwicht, het saldo voor de diaconie is nul. De giften aan diaconale doelen zijn wat hoger begroot, maar de bijdragen voor ondersteuning van personen, ouderenwerk, enz. zijn lager ingeschat. Het sociaal eetcafé trekt steeds meer deelnemers: de verwachte opbrengsten stijgen naar € 4.000, het positieve verschil met de inkopen zal besteed worden aan een goed doel.Penningmeester dhr. K. Krol licht ook de begroting 2018 van de ZWO toe; over de hele linie zijn de verwachte opbrengsten en verwachte lasten lager dan de begroting 2017.Over de begroting 2018 van de Evangelisatie zijn verder geen vragen of opmerkingen.

Dhr. K. Krol wordt door de voorzitter ook hartelijk bedankt.

8. Rondvraag.

Dhr. E. Speerstra vraagt of het mogelijk is om meer uitgebreide cijfers in of bij Twalûd te publiceren, om zo de betrokkenheid van de hele gemeente bij de financiën te vergroten.

Kerkrentmeester dhr. R. Dijkstra zegt toe dit mee te nemen naar zijn college.

Dhr. R. v.d. Ploeg heeft een vraag over de ontbrekende publiciteit rondom ons vluchtelingenhuis. Diaken dhr. K. Stoppels licht toe dat in de beginfase de publiciteit bewust niet is opgezocht vanwege dreigementen uit het dorp. Op dat moment was rust het allerbelangrijkste, vooral ook voor het gezin dat in het vluchtelingenhuis is ondergebracht. Toen na verloop van tijd wel de publiciteit opgezocht zou worden, bleken er soortgelijke verhalen van andere dorpen in de krant te staan en heeft de diaconie afgezien van verdere acties. Intussen wordt al wel voorlichting gegeven aan andere kerken over de aankoop van een vluchtelingenhuis, bijv. in Oudega (S) en hebben onze vertegenwoordigers in de Classis Buitenpost hierover verteld.

Verder heeft dhr. R. v.d. Ploeg nog een vraag over de aanstaande veranderingen in de liturgie in onze protestantse kerk, in het bijzonder over een grotere inbreng van gemeenteleden in de dienst om zo de liturgie dichter bij de mensen te brengen. Als voorbeeld noemt hij het aan elkaar een hand geven aan het begin van de dienst en zo elkaar de vrede van christus toe te wensen. Mw. ds. G. Westra geeft aan dat dit onderwerp meegenomen zal worden naar de liturgiecommissie.

Mw. M. van der Meer doet de suggestie om net als elders een laagdrempelige koffie-ochtend te organiseren; ook dit wordt meegenomen ter bespreking in de betreffende colleges.

9. Pauze

10. Financiële toekomst

10. Financiële toekomst
Na de pauze staat een presentatie en bespreking van de plannen op de agenda om de begroting van de kerk in de toekomst weer sluitend te krijgen.

Daarvoor zijn een tweetal gasten in ons midden. Dat is in de eerste plaats dhr. Louis Bakker, hij is zelfstandig gemeenteadviseur en zal bij dit onderwerp als gespreksleider fungeren. Verder is dhr. Niek Hagoort van de Protestantse Gemeente in Trynwâlden aanwezig, die ons zal vertellen over de ervaringen in de Trynwâlden met verwerven van meer inkomsten door te beleggen.

Allereerst presenteert kerkrentmeester en commissievoorzitter dhr. R. Dijkstra de hoofdpunten van het eindrapport van de financiële commissie en het voorgenomen besluit van de kerkenraad daaromtrent. Eerder al zijn de belangrijkste conclusies van een tussenrapportage op een gemeenteavond gepresenteerd. Die waren toen:
•    bij ongewijzigd beleid loopt het banksaldo de komende jaren steeds verder terug
•    de beroepskrachten vormen de grootste uitgavenpost
•    het negatieve verschil tussen inkomsten en uitgaven bij de gebouwen stijgt jaarlijks
Sindsdien heeft zich een aantal wijzigingen voorgedaan:
•    onze kerkelijk werker werkt nu ook in Burgum en staat nog voor 55% op de begroting
•    de kerk heeft een legaat ontvangen voor het onderhoud van de Hofkerk
•    de rente is nog verder gedaald, spaargeld levert bijna niks meer op
Al een aantal jaren zijn de uitgaven van de kerk hoger dan de inkomsten en draaien we met verlies. Het tekort van € 16.000 in 2016 zal oplopen naar € 36.000 in 2022 als we nu niks doen, een cumulatief verlies in 7 jaar van zo’n € 160.000.
Vervolgens worden de verschillende alternatieven qua gebouwen gepresenteerd.
1.    Behoud van Hofkerk en Nieuw Perspectief, De Hof afstoten: effect ruim € 10.000 per jaar.
2.    Behoud Nieuw Perspectief, Hofkerk in Stichting, De Hof afstoten: effect € 12.000 per jaar.
3.    Behoud Hofkerk en De Hof, Nieuw Perspectief afstoten, effect ca € 20.000 per jaar.
Verder zijn enkele extra opties onderzocht:
4.    Vanaf 2018 beperkt beleggen, effect ca € 8.000 per jaar.
5.    In 2020 aantal beroepskrachten terugbrengen tot 1 fte, effect ca € 37.000 per jaar.
6.    In 2018 energiemaatregelen treffen, aansluiten bij Trynergie, effect ca € 1.000 per jaar.
Ook zijn er combinaties mogelijk van bovenstaande alternatieven en opties.
Bij de bespreking liep de kerkenraad echter tegen een aantal dilemma’s aan:
a.    Nieuw Perspectief is een multifunctioneel gebouw en op dit moment noodzakelijk.
b.    Hoe is de ontwikkeling van het ledental en kerkbezoek: is NP over 8 jaar nog nodig?
c.    Is terugbrengen van het aantal beroepskrachten nu noodzakelijk of is natuurlijk verloop mogelijk (kost meer tijd)?
Daarom luidt het advies en het voorgenomen besluit van de kerkenraad:
•    neem nu geen onomkeerbare maatregelen
•    blijf gebouwen nog minimaal 5 jaar gebruiken
•    afbouw beroepskrachten door natuurlijk verloop
•    blijf omgeving (SaGe) volgen en zoek samenwerking met buurgemeenten
•    evalueer en heroverweeg elk jaar de situatie t.a.v.:
•    verloop financiële inkomsten
•    verloop financiële uitgaven
•    verloop aantal leden/kerkgangers
•    overweeg om beperkt te beleggen, rekening houdend met:
•    beleggingsstatuut opstellen
•    landerijen, vluchtelingenhuis, Oikocredit
•    voorzichtig beginnen, met weinig geld, om vertrouwen te krijgen
•    alleen geld dat de komende 10 jaar niet nodig is
•    verantwoord/duurzaam beleggen
•    defensief beleggen
•    gespreid beleggen
•    blijf beleggen in vastgoed overwegen

Op een vraag van dhr. R. Tienstra over de mogelijke samenwerking met naburige gemeenten, antwoord dhr. R. Dijkstra dat de ontwikkelingen nauwgezet gevolgd worden; zo zijn we al in gesprek met de Protestantse Gemeente van Ryptsjerk i.v.m. de vacature aldaar.

Vervolgens krijgt dhr. Niek Hagoort het woord en maakt hij ons deelgenoot van de ervaringen in de Trynwâlden met het beleggen van hun spaargeld. Er bleek behoefte aan extra inkomsten van zo’n € 60.000 per jaar om de begroting sluitend te krijgen. Daarvoor zijn zij in gesprek gegaan met een tweetal banken om de mogelijkheden te verkennen. Dat heeft uiteindelijk geleid tot het besluit om ca € 1,5 mln. te gaan beleggen op een defensieve en duurzame manier, tegen een verwachte opbrengst van 4% per jaar. Het gerealiseerde rendement bleek in 2016 6,2% te zijn en voor 2017 wordt 5,6% verwacht. Naast de noodzakelijke extra inkomsten om de begroting sluitend te krijgen, is dus ook het vermogen nog verder gegroeid. Beleggen is echter niet zonder risico’s, daar moet iedereen zich goed bewust van zijn. Het hele gebeuren rondom beleggen en de samenwerking met een professionele bank heeft de kerk in Trynwâlden echter een dusdanig comfortabel en tevreden gevoel gegeven, dat ze dit graag – zoals nu – verder vertellen.

Dhr. Louis Bakker leidt nu de bespreking in met een drietal zaken om over na te denken:
1.    Wat vindt u ervan om – hoewel er een tekort is dat in de komende jaren ook nog verder toe zal nemen – nu geen onomkeerbare maatregelen te nemen?
2.    Wat vindt u ervan om de inkomsten te verhogen door een deel van het spaargeld te beleggen?
3.    Hoe denkt u over het afstoten van een gebouw en het terugbrengen van de beroepskrachten via natuurlijk verloop?
Dhr. E. Speerstra opent de bespreking met een vraag over de gebouwen: is er bij de keuze van gebouwen gewerkt met zgn. program van eisen?
Kerkrentmeester dhr. R. Dijkstra antwoordt dat er een keuzemodel is gebruikt, waarin meer dan 30 aspecten van het kerkzijn worden meegewogen. Daaruit bleek dat de verschillen niet extreem groot zijn, maar dat Nieuw Perspectief daar wel als meest multifunctioneel uit naar voren kwam.
Verder vraagt dhr. E. Speerstra zich af of er bij de situatie van 1 fte aan beroepskrachten, ook al gekeken is of dit een predikant of een kerkelijk werker moet zijn of een combinatie van beide.
Daar heeft de werkgroep geen advies over uitgebracht, maar zal t.z.t. nog nader bepaald moeten worden. Dhr. Louis Bakker vult aan dat die vraag, maar ook de gebouwenkwestie, getoetst moet worden aan de manier waarop we dan met elkaar een kerkelijke gemeenschap willen zijn.
Dhr. M. de Haan vraagt of er ook toestemming nodig is om te mogen beleggen; dhr. Hagoort antwoordt dat zij alleen bij de classis toestemming hebben gevraagd en gekregen.
Dhr. K. Bouma stelt voor om – net als elders – extra inkomsten te halen uit een kringloopwinkel. Wij zouden daarvoor geen apart gebouw hoeven te huren, maar De Hof kunnen inzetten.
Meerderen suggereren om na te denken over het sluitend maken van de exploitatie van De Hof.
Dhr. H. van Buiten vindt beleggen een goed idee, mits het veilig en verantwoord gebeurt.
Dhr. R. v.d. Ploeg heeft een duidelijke voorkeur voor het verhogen van de inkomsten. Zijn zorg is vooral om de jongeren meer bij de kerk te betrekken. Ook adviseert hij om voorlopig geen gebouwen af te stoten vanwege de grote gevoeligheid. Kerkrentmeester dhr. J. Ankersmit antwoordt dat bepaalde groepen al apart worden benaderd, de zgn. ‘doelgroepen kerkbalans’.
Dhr. J. Meesters vraagt of een vacature bij natuurlijk verloop wel ingevuld kan worden, als blijkt dat er een groot tekort op de begroting staat. Dhr. Louis Bakker antwoordt dat er dan eerst een zgn. solvabiliteitsverklaring bij de classis aangevraagd moet worden, op grond waarvan vastgesteld kan worden of de lasten van een beroepskracht opgebracht kunnen worden. Daarnaast wordt ook de pastorale bezetting in het naburige gebied meegewogen.
Dhr. L. van der Meer brengt een voorbeeld uit de RK parochie in Burgum naar voren, waarbij de pastor voor 60% in de parochie werkt en voor extra uren voor bijv. begrafenissen apart betaald moet worden; de rekening daarvoor gaat dan eventueel naar de nabestaanden.
Dhr. J. van Buiten is het eens met het voorstel om nu geen onomkeerbare besluiten te nemen; qua beleggen wijst hij wel op de risico’s en om niet meer te beleggen dan je kunt missen.
Dhr. K. Bouma brengt naar voren dat de afspraak om per zondag maar één gebouw te gebruiken niet altijd wordt nagekomen; ouderling-liturgie mw. G. Krol weet hem gerust te stellen, vanaf 2018 zal dit wel het geval zijn.
Dhr. Louis Bakker vat tot slot het algemeen gevoel samen door te stellen dat het doel gericht moet zijn op het verhogen van de inkomsten van de kerk door bijv. voorzichtig te beleggen en om nu geen onomkeerbare besluiten te nemen t.a.v. de gebouwen.

11. Sluiting
Kerkrentmeester dhr. R. Dijkstra bedankt de heren Hagoort en Bakker voor hun inbreng.
Mw. ds. G. Westra besluit de avond met een avondgebed uit het liedboek, waarna de voorzitter iedereen bedankt voor zijn/haar komst en allen wel thuis wenst.

Harm Schreiber, scriba